20 Mayıs’ta 49.’su kutlanan Uluslararası Giresun Aksu Festivali, yalnızca bir eğlence veya turizm etkinliği değildir.
Bu festival; yüzyıllardır Karadeniz insanının hafızasında yaşayan, kuşaktan kuşağa aktarılan önemli bir kültürel mirastır.
Aksu Deresi etrafında şekillenen ritüeller, halk inanışları, su ve taş kültü ile Mayıs Yedisi; Giresun’un en önemli ortak değerlerinden biri haline gelmiştir.
Festivalin kökeni konusunda ise yıllardır farklı görüşler dile getirilmektedir.
Kimi araştırmacılar bu geleneğin Hititler ve eski Anadolu kültürlerinden izler taşıdığını savunurken, kimi tarihçiler ise Orta Asya’dan taşınan Türk kültürü ve özellikle Çepni Türkleriyle bağlantılı olduğunu ifade etmektedir.
Birbirinden değerli akademisyen, tarihçi, araştırmacı, gazeteci ve yazarın ortaya koyduğu görüşler; Mayıs Yedisi geleneğinin ne denli derin ve çok katmanlı bir kültürel miras olduğunu bir kez daha göstermektedir.
Yazar Doç. Dr. Mehmet Akif Korkmaz, Mayıs Yedisi’nin zaman içinde gerçek anlamının örtüldüğünü ve geleneğin çoğu zaman yalnızca şekilsel yönüyle yaşatıldığını ifade ederken, bu ritüelin doğru anlaşılması halinde kültürel ve turistik açıdan çok daha güçlü bir değer haline gelebileceğini belirtmektedir.
Araştırmacı-yazar Tarih Bilim Uzmanı Ayhan Yüksel ise mayıs yedisi geleneklerinin tamamen Türk kültürüne ait olduğunu belirterek, Karadeniz’de özellikle Çepni Türklerinin taşıdığı su ve taş kültüyle bağlantılı yönlerinin de dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Yazar Mevlüt Kaya’da Hititler döneminde Karadeniz’de yarı bağlı toplulukların yaşadığını hatırlatırken, Mayıs Yedisi geleneğinin Çepnilerin yoğun yaşadığı diğer bölgelerde neden görülmediğini sorgulayarak dikkat çekici bir tartışma ortaya koymaktadır.
Eğitimci, araştırmacı-yazar Ahmet Gürsoy ise kültürlerin gelişiminden bahsederek Mayıs Yedisi kutlamalarının tamamen Türk kültürü mahsulü olduğunu ısrarla ifade ediyor.
Tartışmaya tarihsel kronoloji açısından yaklaşan Orhan Temiz ise Çepnilerin Giresun’a genel kabul edilenden daha erken tarihlerde geldiğini savunmaktadır. Temiz ayrıca festivalin esas adının “Mayıs Yedisi” olduğunu, “Aksu Festivali” isminin daha sonraki yıllarda kullanılmaya başlandığını ifade etmektedir.
Gazeteci-yazar İbrahim Balcıoğlu ise Uluslararası Giresun Aksu Festivali’nin yalnızca köken tartışmalarına indirgenmemesi gerektiğini, aynı zamanda toplumsal birlik ve kültürel sürekliliği temsil ettiğini ifade etmektedir. Balcıoğlu, Mayıs Yedisi geleneğinin bilimsel olarak ele alınmasının önemli olduğunu, ancak bu sürecin ayrışma oluşturmadan yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Araştırmacı-yazar H. Gazi Menteşeoğlu ise, bu konuda Mevlüt Kaya’nın “Bölgedeki olası Hitit varlığı” başlıklı makalesini işaret etti.
Tüm bu değerlendirmelerin ortak noktası şudur:
Mayıs Yedisi sıradan bir etkinlik değildir.
Bu gelenek; tarih, kültür, halk bilimi, antropoloji ve sosyoloji açısından bilimsel olarak incelenmesi gereken çok katmanlı bir mirastır.
Bugün ihtiyaç duyulan en önemli adım ise tartışmaları ayrıştırıcı değil, birleştirici bir zeminde sürdürmektir.
Çünkü kültürel miraslar toplumları ayrıştırmak için değil, ortak hafızayı güçlendirmek için yaşatılır.
Mayıs Yedisi geleneğinin bilimsel olarak korunması, kayıt altına alınması ve gelecek kuşaklara aktarılması adına Giresun Valiliği ile belediyenin ortaklaşa daha kapsamlı çalışmalar yürütmesi büyük önem taşımaktadır.
Özellikle festivalin tarihsel kökeni, halk kültürü, ritüelleri ve somut olmayan kültürel miras yönü üzerine yapılacak akademik çalışmalar; Giresun’un kültürel kimliğinin daha güçlü şekilde ortaya konulmasına katkı sağlayacaktır.
Bu noktada Giresun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne de önemli görevler düşmektedir.
Mayıs Yedisi geleneğinin bilimsel envanterinin oluşturulması, kültürel arşiv çalışmalarının geliştirilmesi, akademik yayınların desteklenmesi ve festivalin ulusal ölçekte daha güçlü tanıtılması konusunda Müdürlüğün daha aktif rol üstlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Bu nedenle festivali uzun vadeli kültürel miras çalışmalarıyla güçlendirmek adına Giresun Valiliği koordinasyonunda, belediye öncülüğünde; üniversiteler, Giresun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, tarihçiler, halk bilimciler, antropologlar ve araştırmacıların katılımıyla panel, sempozyum ve bilimsel çalışmalar düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Yapılacak çalışmalar yalnızca geçmişi anlamamıza değil, geleceğe daha güçlü bir kültürel miras bırakılmasına da katkı sağlayacaktır.
Temennimiz odur ki, halkımızın ortak kültürel değeri olan Uluslararası Aksu Festivali; şehrimize huzur, kardeşlik, birlik ve bereket getiren bir buluşmaya dönüşsün.