Cahit Akdoğan Yazdı; Varan 5 Özel İdarede Neden Denetim Yok?

İl Özel İdaresi’nin resmi internet sitesinde yayımlanan faaliyet raporları incelendiğinde, ortaya kamuoyu açısından son derece çarpıcı bir tablo çıkıyor.
Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü;
2023 yılında 197,
2024 yılında 210 denetim gerçekleştirmiş.
Peki 2025 yılında?
SIFIR (0) denetim…
Evet, koskoca bir yıl boyunca herhangi bir denetim yapılmadığı görülüyor.
Bu durum, sıradan bir idari aksama olarak geçiştirilemeyecek kadar ciddi bir tabloyu işaret ediyor.
Aynı dönemde İşletme Müdürlüğü’nün agrega geliri (kum, çakıl, kırmataş gibi kırılıp satılan malzeme satışı geliri) verilerine bakıldığında ise dikkat çekici bir gerileme göze çarpıyor:
Rakamlar, faaliyet raporlarında yer alan verilerin yuvarlanmış halidir.
2023: 41 milyon TL
2024: 40 milyon TL
2025: 27 milyon TL
Rusubat geliri ( Dere yataklarındaki malzeme satışından elde edilen gelirler) de benzer şekilde düşüş eğiliminde:
2023: 37 milyon TL
2024: 40 milyon TL
2025: 28 milyon TL
Her yıl enflasyonun arttığı, maliyetlerin yükseldiği ve buna paralel olarak kamu gelirlerinde artış beklendiği bir ortamda; bu denli belirgin bir gelir düşüşü, doğal olarak izaha muhtaç bir durum olarak karşımıza çıkıyor.
Bu noktada görmezden gelinemeyecek temel soru şudur:
Denetimlerin tamamen ortadan kalktığı bir yılda, gelirlerde yaşanan bu düşüş tesadüf müdür?
Elbette yalnızca bu veriler üzerinden kesin bir hükme varmak mümkün değildir.
Denetim mekanizmalarının zayıflaması ya da devre dışı kalması; kayıt dışılık, eksik beyan ve tahsilat kayıpları gibi risklerin artabileceğine dair ciddi soru işaretleri doğurur.
Nitekim ortada olan tablo da, bu yönüyle dikkatle değerlendirilmesi gereken bir duruma işaret etmektedir.
Özellikle denetim sayısının “sıfır” olarak kayıtlara geçmiş olması, konunun basit bir istatistik değil, idari işleyiş açısından sorgulanması gereken bir başlık haline geldiğini göstermektedir.
Bu çerçevede kamuoyunun cevap beklediği sorular nettir:
2025 yılı boyunca neden tek bir denetim dahi yapılmamıştır?
Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü’nün denetim faaliyetleri hangi gerekçeyle tamamen durmuş görünmektedir?
Gelirlerdeki düşüş ile denetim verileri arasında bir ilişki olup olmadığı neden açıklığa kavuşturulmamaktadır?
Denetim eksikliğinin kamu gelirleri üzerindeki olası etkilerinin ne olduğu ise, ancak yetkili kurumlar tarafından yapılacak açıklamalarla netlik kazanabilecek bir husustur.
Burada mesele yalnızca rakamlar değildir.
Mesele, kamu görevlerinin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği meselesidir.
Çünkü denetim mekanizmasının işlemediği bir yerde sadece gelirler değil, kamu düzenine olan güven de zedelenir.
Bu nedenle ortaya çıkan bu tablonun, tüm yönleriyle ve açık bir şekilde kamuoyuna izah edilmesi artık bir tercih değil, bir sorumluluktur.
Çünkü denetim, kamu yönetiminin en temel güvencelerinden biridir.